Reisverslag van Frederiek Messiaen

Na een redelijk verre autoreis die rond 19h begon via Duitsland, Oostenrijk, Slowakije en Hrvatska konden we tegen de middag genieten van het overheerlijke zonnetje. Op de laatste bergketen net voor Zadar hadden we nog een spectaculair onweer gezien maar na een half uurtje was het weer stralend. Volgens mij is dat typisch voor Kroatië. Er werd mij geboden vanuit de chartermaatschappij zelf een zeilbrevet te halen bij de Marina van Zadar. Vriendelijke mensen die ambtenaren. Met glans, in het Engels, met Kroatische kaarten geslaagd voor boatskipper-certificatie. Het is echt een makkie, een beetje als Noordzeenavigatie maar daar dan slechts 10% van.

Na een verdiende nachtrust stonden we weer paraat om Zadar te verkennen. Het was de dag van inscheping maar dit gebeurde maar om 17h dus tijd zat. Even ronddwalen in het historische centrum, een beetje kuna halen in één van de banken op de hoek. Deze gaf een wat Amerikaans gevoel. Twee lange rijen loketten met een serieuze veiligheidsdeur ervoor en net daarachter een vriendelijke maar waakzame agent. Nog een bezoekje gebracht aan de zingende trappen, maar ons hartje stond alleen maar meer te bonzen om de boot te kunnen zien. Rond een uur of drie stonden we er al. Mogen we er al op? Er is nog even een schoonmaakploeg in de weer maar over een half uurtje kan het wel. En ziehier…

Na de briefing van Sacha, de verantwoordelijke voor Adriatic-Charter, konden we de inventaris doen. Even grondig kijken wat er nog zou kunnen stuk zijn of gaan en onmiddellijk melden. Zo hadden we een keukenkastje die losgekomen was en we wilden nog een buitenboordmotortje voor onze dinghy(buut). Inventaris tekenen en de waarborg regelen in het kantoor. Alles verliep heel vlot en vriendelijk. Sacha had ons beloofd dat tegen de tijd dat we terugkwamen van de supermarkt alles ging hersteld zijn. En zo geschiedde. Picco bello

De supermarkten in Zadar zijn vergelijkbaar met een GB uit België. Je vind er alles, alleen is het goed zoeken want wij spreken geen Hrvatski. Maar heel veel staat in het Engels of Duits voor ongeletterde toeristen zoals wij. De groenten zijn heel vers en ik geloof dat ze zelfs uit tuintjes komen van de omliggende boeren. Tomaten zijn niet zo perfect als bij ons maar als je even niet met je ogen koopt en vertrouwt op hun kwaliteit, dan zal je proeven hoe een echte tomaat smaakt. De smaak is veel zuiverder. Het vlees en de wijnen zijn net zo verpakt als bij ons.
Onze wagen hebben we veilig achter de bewaakte poorten van de haven Dalmacija geparkeerd en met een havenkarretje met onze winkelwaren en de valiezen erin staan we op het ponton voor de Žut.

Even "doorgeverke" spelen van de kar, over de loopplank naar het achterdek en dan alles mooi wegsteken. En wat zien we: Kroaten zijn mensen van hun woord. De kast hangt stevig op en daar komt al een jonge man aan met de 2.2pk Suzuki motor. Even uitleggen hoe het werkt, geen probleem, we vinden het wel, ha. Had ik maar opgelet… Maar dat vertel ik later

Nu was het tijd voor een eerste glaasje wijn en de bespreking van waar we zouden heen varen. Eerst naar Pâsman, dan Telašćica over Žut naar de Kornati en terug. Mooi. Lekker in ons nestje om te dromen over de week die komen gaat. Ik kan het nog altijd niet geloven maar laat het gedwee op me afkomen.
Met een stralend zonnetje en de haven Sukošan op de achtergrond zijn we vertrokken voor onze eerste bestemming, Pâsman. Aanvankelijk zouden we via het noorden Pâsman bereiken maar een dreigend onweer deed ons de koers wijzigen. Met een kleine 3Bft stonden we al na een uurtje aan de volgende eilandengroep, met net boven ons een gekletter van jewelste. Dit wordt spannend. Even het nauwe geultje door onder de brug (+16m), wij 15.3m, so no worry’s.

Enkele honderden meters verderop zagen we werkelijk de voorliggende boten niet meer. Regen, zoals enkel een zomer kan geven, pletste met kubieke meters uit de lucht. Luid gebulder kwam uit de wolken en daar hebben we wijselijk, maar laat, besloten om terug te keren naar de baai 300m achter ons. Weer door het smalle steegje. Qua handelbaarheid van een schip is de Elan333 super. Ze luistert moeiteloos naar de roerbevelen en de gas is perfect doseerbaar en het was nodig.

Met de zwembroek nog aan maar met de short en de T-shirt kledder nat gingen mijn 2 “dekvissen” de ankerboei opzoeken. Ik zag amper waar ze stonden, laat staan dat ik de boei goed kon zien. Met een perfecte echo van de bevelen vooraan, beetje links, beetje gas, beetje rechts, stuurde de Žut tot boven de boei. Met de pikhaak vissen achter het veel te kleine oogje en hup, snel de landvast erdoor. Daar lagen we dan. Onze eerste ankerplaats. Tijd voor een vroege lunch en een natte striptease.

Een uurtje later en lekker gegeten konden we weer vertrekken. Gebruikelijk na een onweer was de wind weg dus gingen we dobberen langs een fenomenaal landschap. Vakantie!
Tegen de avond hadden we een ankerplaats gespot op de kaart. Even checken met de buut of het veilig is. Op de Adriatische Zee kan je wel 10 meter diep zien, dus als je even uitvaart met het kleine bootje kan je heel goed zien waar het veilig is om te ankeren en waar niet. Het motortje van de boot en op de dinghy geschroefd en trekken maar… Brr, brr, ting ting ting… na een keer of 2 draaide het ding. Mooi zo. Even laten warm draaien en dan vol gas naar de kant. Brr, brr.

De motor viel stil. Ha en we zaten al een 20 tal meter van het schip verwijderd maar die kreeg vaart door een avondbriesje.  Ze zullen wel terugkeren dacht ik bij mezelf. Toch nog even kijken naar de motor… Aaa, er staat een benzine kraantje op, perfect… Vergeten open te draaien. Nu zullen we wel gauw verder kunnen. Brr, brr, brr. Niks, verdomme. Nog een keer proberen met de choke erop. Ik had tenslotte de leidingen leeg gezogen daarnet. Brr,brr, brr, ting ting.

Heel even schoten we 5 meter vooruit maar weer viel het rotding stil. Zoeken, zoeken wat het kon zijn. Ik had al de tank open gedraaid om te kijken of die niet vervuild was, niks… Hmm, er staat ook een klein kraantje bovenaan de dop, waarvoor zou dat dienen. Ik draaide het open en hoorde zo de lucht in de tank zuigen. Dat is het, dacht ik bij mezelf. En ja hoor, even later bromden we naar onze ankerplaats. Een  dubbel anker uitleggen, één vooraan en  één achteraan, want het plaatsje is redelijk smal . Dus voor een goede nachtrust, een beetje zekerheid aan de nacht leggen. 

Zalig genieten! We hadden net onze candellight diner verorberd en met een glaasje rode wijn hadden we plaatsgenomen onder een heerlijk mooie sterrenhemel. Nog nooit had ik zoveel sterren gezien. Bij ons is het veel te helder ’s nacht om dat te kunnen aanschouwen. De natuur is overweldigend en na 28 jaar heb ik voor het eerst de kleine beer mogen aanschouwen in al zijn glorie. Prachtig!

Bij bedtijd hadden we afgesproken een 4h-4h ankerwacht te houden onder de mannen. Mijne copain nam de eerste voor zijn rekening en ik zou de 2^de wel doen. Man, man man … is me dat een marteling die ankerwacht. Ook al is het 30 graden overdag, ’s nachts is het knap lastig op het dek in je slaapzak. De wind heeft nooit hard gewaaid maar hij veranderde wel zeker 10 keer van richting. Was ik blij dat er een achteranker uitgelegd was.

Bij het “krieken du jour” moet ik uiteindelijk in slaap gevallen zijn. Mijn vriendin kwam fris en opgewekt het ochtendzonnetje bewonderen. Na wat gemor van de weinige slaap, kwam ik toch weer tot leven. Te meer omdat een slanke vrouw, weliswaar van middelbare leeftijd, op de kant stond, al haar kleren stripte en poedelnaakt het water indook. Hmm. In Kroatië is naturisme heel gewoon,dus mij stoort het ook niet.

Naar het voorbeeld van onze vroege vogel op ons schip, zijn we haar gevolgd. Het water is zo uitnodigend dat je ’s morgens, ’s middags en ’s avonds een plonsje neemt. Het is trouwens een ideale manier om met de duikbril even te gaan kijken naar het anker, hoe betrouwbaar die wel zijn. Geen 10cm was die verschoven.
’s Morgens was er maar weinig wind, dus  konden we lekker lui genieten van de steeds hoger en hoger staande zon. Tegen een uur of elf konden we het anker lichten en de zeilen hijsen. Er kwam een beaufortke wind aanzetten. Al gauw zaten we weer aan onze vertrouwde 3 Bft.

We bezochten even de haven Sali, in de hoop daar eens een lekkere douche te nemen. Niet alle havens in Kroatië hebben deze faciliteit en deze is dus zeker van ons lijstje geschrapt. Een heel mooi haventje en bij avondgloren lijkt er mij een bruisend nachtleven te zijn, maar geen douche is geen overnachting. Dan liggen we liever alleen in een baaitje voor anker waar de rust je vergezeld.

Tegen de vroege avond voeren we door het smalle kanaaltje om Telašćica te bereiken. De maximum snelheid door deze ondiepe stukken bedraagt 5kn. Niet dat we daar hard boven kunnen gaan maar voor wat snellere schepen een must.

Aan de oever heb je meestal heel gezellige restaurants met een kleine aanlegsteiger. Laat je niet misleiden, deze aanlegsteigers zijn gemaakt voor ondiepe schepen. Als je er heen wil, dan moet je even verderop een ankerboei nemen en met de buut gaan dineren. Romantisch toch?
Wij hadden onze eigen voorzieningen meegebracht en na een koude dekdouche maar een o zo heerlijke maaltijd, zaten we weer zalig te genieten in één van de mooiste Kroatische natuurparken.

Even verderop ligt het warme zoutwatermeer waar duizenden toeristen elke dag naartoe gebracht worden met de veerboten. Dat is nu wat ik zo leuk vind aan zeilen. Je krijgt alles te zien van een land via het water. Overal waar jij ligt is er rust, want de duizenden toeristen verspelen hun tijd aan kijken overdag. Wij doen dat ’s avonds als er goed gesport en gegeten werd overdag.
Het meertje zal voor op de terugreis worden. We liggen in een 2^de baai van Telašćica en het is net iets te ver om met onze kleine buut te doen. De ankerboeien net bij het meer liggen vol deze avond.

De volgende morgen, na een lekker ontbijtje zijn we al vroeg vertrokken. Wedstrijdje varen met Emma… Ik kan je verzekeren, het was een 45 plus voeter. Onze Elan 33.3 is klein gespuis daarmee vergeleken dus eigenlijk konden we niet meezeilen met hen. Maar wonder boven wonder slaagden we erin om de zeilen zo te trimmen dat we hen net voor konden blijven. Bij een aan de windse koers zal dat wel wat te hoog gegrepen zijn maar bij ruime wind konden we dus ons mannetje staan.

Het was duidelijk de dag van de uitdaging en kort na onze eerste race kwamen we een andere Elan 33.3 tegen die blijkbaar naar de zelfde ACI-marina wou als wij. We hebben gestreden voor iedere centimeter en bij momenten leek het erop dat we hen gestaag gingen passeren maar net toen we op dezelfde hoogte hingen, met opgehouden adem, draaide het landschap scherp naar rechts en mijn wedstrijd makker volgde. Op onze Noordzee zijn wij steeds op onze hoede voor mogelijke ondieptes en gevaren. In Kroatië varen ze waar water is. Het is ongelofelijk hoe dicht je bij de rotskust kunt varen en mijn collega schipper was dit duidelijk gewoon. Wij namen eerst een grote boog rond de stenen heen om zo bij het eiland Žut aan te meren.

We hadden het al eens eerder gedaan bij Sali maar ik wil jullie toch nog even meegeven dat je manoeuvres bij de havens goed moet inschatten. Je komt niet zoveel aan de wal dus het is weer even nadenken hoe je dat het veiligste doet.
Het is natuurlijk bijna hetzelfde als bij ons maar de dinghy heeft wat extra aandacht nodig. Zo binden we de dinghy mooi aan de voorkant vast bij het begin van het manoeuvre. 

Bij de afwas kwamen er gierende lachen naar binnen gewaaid. Nieuwsgierig gingen we kijken en zagen hoe de mensen van het flottielje zeilen dinghy-race aan het houden waren. De roeier geblinddoekt en de kapitein gaf de orders. Je kan je voorstellen dat de chaos compleet was… Bij het startschot stoven alle dinghies uiteen. De ene links de andere achteruit, rondjes draaien en verstrikt raken bij de aangemeerde schepen. Dat was even lachen.

 Na de zalige douche waren de batterijen opgeladen voor een stevige wandeling. Het eiland Žut steekt 156m boven de zeespiegel en dat zullen we geweten hebben. De locale bevolking teelt wat olijfbomen op de onderste flank, dus daar zijn nog enkele paadjes bewandelbaar maar eens boven is het landschap zeer onherbergzaam. Goed dat ik stevige schoenen aan had. Geef toe, daarvoor doe je het toch hé. Bovenaan de berg heb je een spectaculair uitzicht over de Marina, de Kornati, Telašćica en het vaste land. Op de top hebben we een 360° foto genomen, majestueus. Licht beneveld maar intens gelukkig zijn we teruggekeerd. Je kon er nog een taxiboot nemen indien het echt niet meer zou gaan maar wij verkozen de frisse wandeling door een beetje motregen.

Tegen de ochtend ging de boot al wild tekeer. Er stond duidelijk een noorderwindje die van aanpakken wist. Enkele onfortuinlijke zeilers hadden hun loopplankje niet van de kade gehaald toen de laatste man ging slapen, dus hadden die nu brokken. Maar al bij al viel het wel nog mee.
Als er wind is gaan we zeilen dus na een snel ontbijt stonden wij paraat om de trossen los te gooien. Als er één iets is wat handig is aan het afmeren aan de Middellandse Zee, dan is het zeker en vast het vertrek. Bij meer wind heb je meer motorkracht nodig en die is perfect inzetbaar. Je laat je motor draaien, lost de voorsteven, als deze diep genoeg in het water steekt ga je even van het gas af en je gooit  de achtertrossen los. Full power en je schiet recht vooruit het zeegat op. Heel handig.
Ons plezier was van korte duur want na een twee tal uurtjes zeilen viel de wind weg. Maar we zien aan alles een positieve kant dus tijd voor een aperitief. Als er iets is waar je in mag overdrijven in Kroatië, dan is het wel in de voorziening van drank. Overal is er tijd om te genieten. Geef nu toe, op je bestemming geraken is één ding maar daarom altijd die motor gebruiken. Niet onze stijl.
Zachtjes aan kwam er weer een briesje aanzetten, heerlijk. Ik had gemerkt dat de wind een heel klein beetje geruimd was. NO. Bij onze voorbereiding op de reis had ik eens ergens gelezen dat bij NO-wind er altijd een bora voorkomt. Dit is nu eenmaal haar favoriete hoek om over te waaien. Ik werd dus een beetje aandachtiger achter het stuur.
Een twintig minuutjes later stond er al een stevige 20knopen, hetzelfde als deze morgen. We waren nu al weer even snel als de motorende zeilschepen en dacht dus bij mezelf, sukkelaars… Nog tien minuten later hadden we al flink gereefd want onze windmeter gaf al een stevige 26knopen aan. Lekker zeilweertje. Nu heeft de Elan een ondiepe kiel en dit is toch wel merkbaar als er een steviger windje staat. Alle hens aan dek dus en varen maar. Nog eens 10 minuten later kwamen we bij de eilandronding in het zuiden van de Kornati. Man, ik was blij dat we een voordewindse koers konden gaan varen. Niet dat er enorme golven stonden of zo, de wind had nu toch al regelmatig eens bij de 30knopen geblazen. Van 0 tot 30knopen in minder dan een uur, je vraagt je af wat nog komen zal. Eens we achter het eiland waren vonden we dat de lol eraf was en de zeilen gingen neer. De rukwinden die rond de toppen gieren waren er ons te veel aan. Één keer kwam de windmeter uit op 36knopen, jaja, 8Bft en dit in een rukwind. Dus de ware snelheid kon het apparaatje niet aantonen. Eens we weer het Noordzee weertje gewoon waren zochten we naar een geschikt ankerplaatsje. 

Hier zie je waarvoor je dinghy echt dient… Om het land proper te houden dus. Hoe ze die container weer weg doen is me wel een raadsel want ze stonden op een onbewoond eiland. Via een vuilnisboot neem ik dus aan. Ik zou wel bij de vuilkar willen werken als ’t zo zit.

Weer een prachtige dag zoals je kan zien en nu varen we dus echt in het meest gegeerde stukje natuur van Hrvatska. Hier komen jaarlijks duizenden toeristen naar kijken en eigenlijk, neem me niet kwalijk, buiten dat het hier leuk is om zeilen, heeft de Kornati niet zo heel veel te bieden hoor. Misschien hebben we het niet goed beleefd maar mijn indruk is nogal bruin en dor. We hebben de filmset van één of andere western gezien en heel veel moterende jachten. Wij kozen voor het zeegat.

Dat is zeilen se. De Maestral bracht ons weer tot leven. Even kregen we de zotte gedachte om naar Italië te varen maar het lijkt me een beetje ver. Heel regelmatig worden hier dolfijnen gespot maar deze keer hadden we geen bezoek.
Op het middag uur hadden we wel trek, dus gingen we aan een ankerboei liggen om even comfortabel te kunnen eten. We voeren een baaitje binnen onder zeil. Het was redelijk smal maar de ruime wind bracht ons veel manoeuvreerbaarheid.

Tijdens het zeilen zet ik de koppeling altijd in achteruit. Dit neemt de vervelende vibraties weg van de propeller. Nu wouden we net de motor in stand-by brengen maar daarvoor moet je eerst naar neutraal. Deze was wat stugger dan gewoonlijk maar het lukte toch met een beetje force. De motor even laten warm draaien, de zeilen naar beneden… Wat is dat nu, ik heb geen power? Vlug de koeling nog even checken, maar die liep, net als daarnet. Rarara, wat is me dat. We hadden nog tijd om de zeilen te hijsen maar toch wou ik vlug even kijken wat er mankeerde. De trap gauw gedemonteerd, even laten gas geven in de kuip en toen zag ik het. De gaskabel reageerde niet meer. We hebben ons in 1^ste klikje vooruit vast geklampt aan de ankerboei, maar met 5bft is dat maar net genoeg power om te "surplacen", laat staan dat je nog kan sturen. Maar het was gelukt

Even later, nog voor het middagmaal waren wij aan het knutselen. In een poging om de gas kabel te herstellen hebben we maar een stukje boot gedemonteerd, zonder succes overigens. We hadden nog anderhalve dag te gaan en zonder power… We kunnen nu wel een aardig stukje zeilen maar om zo een haven binnen te komen, dat is niet evident.

Tijdens de maaltijd kwam ik op het lumineuze maar eenvoudige idee. Één van mijn matrozen zou ik moeten opofferen om voor gaskabel te spelen. Met een beetje signalen vanuit de kuip moet dat lukken om gas te geven rechtstreeks aan de motor.
Bij het uitvaren van de baai hadden we de wind natuurlijk pal op de neus en nu is het wel mogelijk om gas te geven aan de motor, praktisch is het niet. Heel veel lawaai en een pijnlijke duim heb je eraan, maar het werkt.
Even later hadden we iets op de duim gevonden. De houten lepel gaf ons een stevige 5 knopen en nu kon iedereen weer genieten van de reis.

In de vooravond viel de wind weg maar we hadden onze bestemming al bereikt. Telašćica heeft wonder veel ankerboeien, dat hadden we al gezien op de 2^de dag. Nu konden we pal naast het meer liggen, dus kon een bezoekje niet uitblijven. Met onze dinghy bracht ik de meiden aan wal. Ik duwde me van de kant af en wou de motor opnieuw aanzwengelen, maar het liep goed fout. Ik schoot als een speer vooruit en scheerde met onze buut rakelings langs de rotsen. Oef, was me dat even schrikken, maar het avontuurtje was nog niet af. Klets, kling, brrrrrr… De Suzuki ging hoog in de toeren in ik ging niet meer vooruit. Wat heb ik nu kunnen waarmaken? De propeller had op volle snelheid de rotsen geraakt en draaide niet meer mee. Net nu dat we de buut eens echt kunnen gebruiken. Mijn vriend had zijn knie bezeerd eerder die dag en wou de lange wandeling liever niet maken, maar het was toch een kleine kilometer roeien tot aan het meer dus een motor zou wel van pas komen nu.
We hebben de motor aan boord gehesen en de gereedschapskist opnieuw vanonder de bank gehaald. Na de demontage van de propeller bleek er een veiligheidspin gebroken. Die motortjes zijn nog flink gebouwd. De ijzeren vergrendelpin van de buitenkant heb ik binnenin gestoken en een stukje elektriciteitsdraad kwam in de plaats om de boel op zijn plaats te houden. En jawel, een half uurtje later tuften de 2vrienden langzaam naar de oever.

Het meertje is fantastisch. Lekker warm water en volledig omgeven door bomen. Bij de wandeling ernaartoe stond te lezen dat het zeker de moeite is om naar het eind van het meer te stappen. En of. Langs het min of meer begaanbare paadje kwamen we 3 wilde ezels tegen, en nee, het waren niet mijn reisgezellen. Het waren echte!

Wij waren al dolgelukkig dat het geen grap was, maar naarmate we het einde van het meer naderden zagen we een… Ik kon het niet onder woorden brengen.

Een muur van stenen zou ik gezegd hebben vanuit de verte. Blijkbaar is het een traditie dat iedere toerist die op een mijlpaal komt in een landschap, een steen boven op de andere legt. Dit zie je vaak op het hoogste punt van een berg, maar hier… Het sloeg alle verbeelding. Zover of je kon zien stonden piramiden. We zijn er rustig door gewandeld en tot onze grootste vreugde kwamen we de open zee tegen, net voor zonsondergang.

Met open mond staarden we van op een klif over het oranje-rood kleurende water. Nog nooit had ik de zon echt zien ondergaan in de zee, maar in dit sprookjesland komt alles uit. Mooier dan dit kan echt niet meer. Intens gelukkig stapten we langs de andere kant van het meer naar mister buut, de dinghy.

Het speelbootje had nog een verrassing voor ons in petto. Het touwtje los, goed opletten voor de stenen en trekken maar… Hopla, we bromden vrolijk weg… 30 meter verder bromden we niet meer, maar we baalden. Ongelofelijk, wat is het nu weer? Mijn vriendin zei droogweg; kijk eens naar de benzine. Ja ja, zo leeg als een café zonder bier. Wie zei dat zeilen met een yacht niet sportief is? Ik heb mijn rug gekruld en mijn spieren gebald, met de roeispannen in de hand en een uur later kon iedereen weer genieten van een koud glaasje wijn.

Tegen 10h kwam de vertrouwde 3bft weer opzetten dus gooiden we, zonder de motor aan te leggen, de trossen los en begonnen we aan de laatste zeemijlen op de Adriatische Zee. Lekker gebruind voeren we nog een laatste keer door het smalle kanaaltje onder de brug. En na de heerlijke lunch had iedereen precies zin om naar huis de gaan.
Het spektakel was compleet. De powerboten spanden nog een laatste keer hun paardenkracht en alle niet zeilende schepen zullen dat geweten hebben. Wild schommelend op de hekgolven, trouwens de grootste golven van de hele reis, hotsten ze naar Sukosan, de thuishaven. Wij kliefden heerlijk zeilend door het water.

Wie mee wil kan zich kandidaat stellen op frederiekmessiaen@hotmail.com